Giełda jako miejsce dokonywania obrotu papierami wartościowymi, element gospodarki wolnorynkowej i rynku kapitałowego pełni trzy funkcje: alokacyjną, kontrolną i wartościującą. Funkcja alokacyjna polega na przepływie kapitału od inwestorów do emitentów, czyli podmiotów szukających źródeł sfinansowania swoich działań.
Funkcja wartościująca pozwala porównywać, jak poszczególne spółki gospodarują powierzonym im przez inwestorów majątkiem. Funkcja kontrolna pozwala akcjonariuszom (posiadaczom akcji) wpływać na działania spółki (zależy od ilości posiadanych udziałów, z reguły pakiet większościowy wynosi ponad 30 proc. przy założeniu, że jest wielu akcjonariuszy), np. podejmować decyzje personalne: zmieniać prezesa, członków zarządu, rady nadzorczej. Dzięki posiadanym udziałom akcjonariusz może też przeforsować na walnym zgromadzeniu decyzje korzystne ze swojego punktu widzenia (np. o kupnie konkurencyjnego przedsiębiorstwa, o wejściu na nowy rynek zbytu).
Giełda pozwala też pomnożyć kapitał poprzez różnicę w kursie akcji (dlatego posiadacze papierów wartościowych emitowanych przez daną spółkę śledzą giełdowe notowania , w Polsce monitoruje się notowania GPW). Giełda pozwala też czerpać zyski z samego posiadania akcji, które dają prawo do dywidendy, czyli zysku wypracowanego przez przedsiębiorstwo, którego mamy akcje. Wielkość zysku zależy od liczby udziałów i jest z góry określona (np. za każdą akcję zysk wynosi 1 zł, co pozwala oczekiwać 1000 zł dywidendy w przypadku posiadania 1 tysiąca papierów wartościowych).